Iemand die kleurenblind is kan bepaalde kleuren niet of met moeite onderscheiden. De ogen nemen de kleur niet waar door een afwijking aan het netvlies. Kleurenblindheid komt het meeste voor bij mannen. Ongeveer 8 op de 100 mannen heeft last van kleurenblindheid terwijl bij vrouwen dit 1 op de 300 is. Er bestaan verschillende vormen van kleurenblindheid maar men heeft de meeste moeite bij het onderscheiden van rood en groen. Dit artikel beschrijft de verschillende soorten kleurenblindheid en geeft voorbeelden van het beeld dat kleurenblindheid opleverd.

Verschillende soorten kleurenblindheid.

Er worden in de medische wetenschap verschillende soorten van kleurenblindheid onderscheiden. Om een duidelijk beeld neer te zetten wat kleurenblindheid betekend voor een persoon, beperkt dit artikel zich tot de drie meest bekende vormen: Trotanope, Deuteranope en Tritanope. De hier weergegeven voorbeelden laten de meest extreme gevolgen zien. De verschillende vormen uiten zich van een ‘normaal’ zicht tot deze extreme vormen.

Protanope.

Het is voor een persoon moeilijk het verschil aan te geven tussen rood en groen. In de afbeeldingen hieronder is dat goed zichtbaar, de rode en groene stip hebben dezelfde bruine kleur. Ook het verschil tussen blauw en paars is verminderd te onderscheiden. Protanope is de meest lastige vorm van kleurenblindheid.

Deuteranope.

Een persoon met Deuteranopia heeft net als bij Protanope veel moeite met het onderscheiden van rood en groen. Anders dan bij Protanope waar rood en groen dezelfde helderheid hebben, wordt bij Deuteranope de helderheid van de kleur rood wel normaal weergegeven. Het verschil tussen blauw en paars is hier niet te onderscheiden. Deze vorm van kleurenblindheid komt het meeste voor.

Tritanope.

Deze vorm van kleurenblindheid komt het minst voor en is zelfs bijzonder zeldzaam. Een persoon met tritanopia heeft een zeer vertekende kleuren zicht. het kost veel moeite onderscheid aan te geven tussen blauw en groen en tussen rood en paars.

Hulpmiddelen

Voor mensen met kleurenblindheid zijn er (nog) geen fysieke hulpmiddelen. Om een makkelijker en beter leesbaar beeld te krijgen, maken ze gebruik van eigen stylesheets. Om dat mogelijk te maken moet de bezochte website wel op een juiste wijze gebruik maken van XHTML voor de structurering van de informatie en CSS voor de vormgeveing.

Opstakels bij het internetten

Wanneer je moeite hebt om kleuren uit elkaar te houden kan het lastig zijn om informatie van het internet te raadplegen. Vaak wordt de aangeboden informatie niet getest op toegankelijkheid voor kleurenblinden. Een aantal voorbeelden:

• Bekende boosdoener, de grafieken met gekleurde lijnen of balken uit een spreadsheet-programma als MS Excel. Zonder duidelijke legenda of aanvullende informatie zijn deze onleesbaar. Vaak kan een raster als vulling de oplossing hiervoor zijn.
• De test van de laatste nieuwe digitale fotocamera’s is niet te volgen omdat de pluspunten van een camera in groene colom zijn weergegeven en de minpunten ernaast in een rode. Doordat rood en groen over het algemeen voor iemand die kleurenblind is lastig uit elkaar zijn te houden moet hij of zij het hebben van de tekst alleen. De kleur heeft geen toegevoegde waarde meer. Het gebruik van symbolen biedt hier zeker uitkomst.
• In een forum zijn de berichten voorzien van een statusaanduiding. Voor de onderwerpen waarop nieuwe reacties zijn toegvoegd is een groen bolletje geplaatst, voor oudere berichten een gele. Berichten waarop niet meer mag worden gereageerd is een rood bolletje geplaatst.

Probeer het zelf

Met het programma ‘colororacle‘ kun je heel eenvoudig zien hoe iemand met kleurenblindheid tegen een scherm aan kijkt. Je kunt kiezen uit de drie bovengenoemde vormen van kleurenblindheid.